گلوله مویی گربه چیست؟ علائم، پیشگیری و روش‌های درمان
در ادامه خواهید خواند:
گلوله مویی گربه توده‌ای از موهای بلعیده‌شده است که هنگام تمیزکردن بدن وارد دستگاه گوارش می‌شود و گاهی به‌جای دفع از طریق روده، از معده بالا آورده می‌شود. در بیشتر گربه‌ها مقدار زیادی از موهای بلعیده‌شده به‌طور طبیعی همراه مدفوع دفع می‌شود؛ اما اگر مو در معده تجمع پیدا کند، ممکن است گلوله مویی تشکیل شود. برس‌کشیدن منظم، آب کافی، کنترل ریزش و لیسیدن بیش از حد و انتخاب غذای مناسب می‌تواند احتمال تشکیل آن را کاهش دهد. با این حال، عق‌زدن مکرر، استفراغ مداوم، بی‌اشتهایی یا مشکل تنفسی را نباید صرفاً به گلوله مویی نسبت داد؛ چون علائم آسم و برخی بیماری‌های گوارشی می‌توانند شبیه آن باشند.
علت تشکیل گلوله مویی در گربه چیست؟
گربه‌ها بخش قابل‌توجهی از روز را صرف لیسیدن و تمیزکردن بدن خود می‌کنند. ساختار زبر زبان گربه باعث می‌شود موهای شل و مرده از سطح بدن جدا شوند و بخشی از آنها هنگام لیسیدن بلعیده شوند.
مو قابل هضم نیست. در حالت طبیعی، بیشتر این موها از معده و روده عبور می‌کنند و همراه مدفوع خارج می‌شوند؛ اما گاهی بخشی از مو در معده باقی می‌ماند و به‌تدریج به یک توده فشرده تبدیل می‌شود. این همان چیزی است که به آن گلوله مویی یا هیربال گربه گفته می‌شود.
احتمال تشکیل گلوله مویی در بعضی گربه‌ها بیشتر است؛ به‌خصوص:
- گربه‌های موبلند مانند پرشین و مین‌کون
- گربه‌هایی که ریزش موی زیادی دارند
- گربه‌هایی که بیش از حد بدن خود را لیس می‌زنند
- گربه‌هایی که مشکلات پوستی، خارش یا حساسیت دارند
- گربه‌های بالغ و مسن که زمان بیشتری صرف نظافت بدن می‌کنند
ریزش موی فصلی نیز می‌تواند مقدار مویی را که گربه می‌بلعد افزایش دهد.
گلوله مویی گربه چه شکلی است؟
برخلاف اسم آن، گلوله مویی معمولاً شبیه یک توپ گرد نیست.
وقتی توده مو از مری عبور می‌کند، معمولاً شکل کشیده، فشرده و استوانه‌ای پیدا می‌کند. ممکن است در نگاه اول حتی شبیه مدفوع به نظر برسد؛ اما اگر دقیق‌تر نگاه کنید، بخش عمده آن از مو تشکیل شده است.
رنگ گلوله مویی معمولاً به رنگ پوشش بدن گربه نزدیک است، اما ممکن است به دلیل ترکیب با غذا، بزاق و ترشحات معده کمی تیره‌تر یا قهوه‌ای به نظر برسد. در بعضی موارد، اطراف توده مو مقداری مایع، کف یا غذای نیمه‌هضم‌شده هم دیده می‌شود.
اندازه گلوله مویی هم می‌تواند متفاوت باشد؛ از توده‌های کوچک چندسانتی‌متری تا توده‌های بزرگ‌تر در گربه‌های موبلند یا گربه‌هایی که ریزش موی زیادی دارند. اگر چیزی که گربه بالا آورده بیشتر شامل مایع، کف یا غذای هضم‌نشده است و توده مشخصی از مو داخل آن دیده نمی‌شود، بهتر است آن را صرفاً گلوله مویی در نظر نگیرید.
علائم گلوله مویی در گربه چیست؟
رایج‌ترین نشانه این است که گربه برای چند لحظه حالت عق‌زدن یا تلاش برای بالا آوردن پیدا می‌کند و سپس توده‌ای از مو خارج می‌شود.
ممکن است قبل از دفع گلوله مویی این موارد را مشاهده کنید:
- جمع‌کردن بدن
- کشیدن گردن به سمت جلو
- عق‌زدن
- حرکات شکمی
- حالت تهوع
- تلاش برای بالا آوردن
اگر پس از مدت کوتاهی گلوله مو خارج شود و گربه دوباره رفتار طبیعی، اشتها و فعالیت معمول خود را داشته باشد، معمولاً جای نگرانی فوری وجود ندارد.
اما عق‌زدن بدون خروج مو، کاهش اشتها، بی‌حالی، استفراغ‌های مکرر یا مشکل در دفع مدفوع نیاز به توجه بیشتری دارد؛ زیرا در موارد نادر، تجمع مو می‌تواند باعث انسداد دستگاه گوارش شود.
| مورد مقایسه | گلوله مویی گربه | استفراغ گربه | آسم و سرفه تنفسی |
|---|---|---|---|
| علت اصلی | تجمع موی بلعیده‌شده در معده | بیماری گوارشی، غذا، التهاب، جسم خارجی یا بیماری‌های دیگر | التهاب و تنگی مجاری تنفسی |
| حالت بدن | بدن جمع و سر رو به جلو | متغیر و همراه حرکات شکمی | اغلب بدن نزدیک زمین و گردن کشیده به جلو |
| حرکت شکم | معمولاً دیده می‌شود | معمولاً واضح است | ممکن است کمتر شبیه استفراغ باشد |
| چه چیزی خارج می‌شود؟ | توده فشرده مو | غذا، کف، مایع یا صفرا | معمولاً چیزی خارج نمی‌شود |
| سرفه و خس‌خس | معمولاً علامت اصلی نیست | معمولاً وجود ندارد | می‌تواند وجود داشته باشد |
| مشکل تنفس | معمولاً ندارد | معمولاً ندارد | ممکن است تنفس سریع، سخت یا دهان‌باز دیده شود |
| زمان مراجعه | عق‌زدن مکرر بدون خروج مو، بی‌اشتهایی یا یبوست | تکرار استفراغ، خون، بی‌حالی یا کاهش اشتها | دشواری تنفس یا تنفس دهان‌باز نیازمند رسیدگی سریع است |
درمان و پیشگیری از گلوله مویی گربه
در بیشتر موارد، هدف اصلی کم‌کردن مقدار مویی است که گربه می‌بلعد و کمک به عبور طبیعی مو از دستگاه گوارش.
۱. برس‌کشیدن منظم
برس‌کشیدن یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌هاست.
هرچه موهای مرده بیشتری با برس از بدن جدا شوند، مقدار کمتری از آنها هنگام لیسیدن وارد معده خواهد شد.
این کار برای گربه‌های موبلند اهمیت بیشتری دارد. Merck و Cornell نیز برس‌کشیدن منظم را از اصلی‌ترین روش‌های کاهش تشکیل گلوله مویی معرفی می‌کنند.
۲. آب کافی
گربه باید همیشه به آب تازه دسترسی داشته باشد.
دریافت مناسب آب به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش کمک می‌کند. برای گربه‌هایی که آب کمی می‌نوشند، استفاده از غذای تر گربه می‌تواند بخشی از دریافت رطوبت روزانه را تأمین کند.
۳. انتخاب غذای مناسب
بعضی غذاها برای گربه‌هایی طراحی شده‌اند که مستعد تشکیل گلوله مویی هستند و معمولاً از ترکیب مشخصی از فیبرها برای کمک به حرکت مو در دستگاه گوارش استفاده می‌کنند.
در کنار غذای مخصوص گلوله مویی، اگر گربه هم‌زمان مشکل گوارشی، یبوست یا بیماری دیگری دارد، ممکن است دامپزشک رژیم متفاوتی پیشنهاد کند.در پت‌جونی دسته غذای درمانی گربه نیز وجود دارد.
غذای خشک و غذای تر مناسب برای کاهش گلوله مویی
قبل از انتخاب غذا، بهتر است محصولی را انتخاب کنید که با سن، وزن و شرایط گربه سازگار باشد. در ادامه می‌توانید چند محصول مرتبط موجود در پت‌جونی را ببینید:
۴. لیسیدن بیش از حد را بررسی کنید
لیسیدن بیش از حد می‌تواند نشانه خارش، آلرژی، درد یا استرس باشد.
اگر گربه به شکل غیرعادی و مداوم قسمت خاصی از بدن خود را لیس می‌زند، تنها استفاده از غذای مخصوص گلوله مویی کافی نیست؛ باید علت رفتار نیز بررسی شود.
۵. مالت را طبق دستور استفاده کنید
مالت و محصولات کمک‌کننده به عبور مو می‌توانند در بعضی گربه‌ها مفید باشند؛ اما نباید بدون محدودیت مصرف شوند.
اگر گربه بیماری زمینه‌ای دارد یا به‌طور مکرر دچار گلوله مویی می‌شود، بهتر است قبل از مصرف طولانی‌مدت این محصولات با دامپزشک مشورت کنید.
۶. وزن و فعالیت گربه را کنترل کنید
فعالیت منظم و وزن مناسب به سلامت عمومی دستگاه گوارش کمک می‌کند.
اگر گربه کم‌تحرک است یا اضافه‌وزن دارد، بهتر است مقدار غذا و تشویقی‌ها هم کنترل شود.
۷. علائم غیرعادی را جدی بگیرید
گلوله مویی معمولاً مشکل ساده‌ای است، اما اگر توده مو در دستگاه گوارش گیر کند، می‌تواند انسداد ایجاد کند و در موارد شدید حتی نیاز به جراحی داشته باشد.
غذای خشک بهتر است یا غذای تر برای هیربال گربه؟
هیچ پاسخ یکسانی برای همه گربه‌ها وجود ندارد.
غذای خشک گربه اگر فرمول مناسبی داشته باشد، می‌تواند به‌صورت روزانه استفاده شود و اندازه‌گیری مقدار مصرف آن نیز ساده‌تر است. بعضی غذاهای خشک مخصوص کنترل گلوله مویی، فیبر بیشتری دارند تا عبور مو از دستگاه گوارش آسان‌تر شود.
در مقابل، غذای تر گربه رطوبت بسیار بیشتری دارد و برای گربه‌هایی که آب کمی می‌نوشند یا غذای مرطوب را بهتر می‌پذیرند، گزینه مناسبی است.
مهم‌تر از خشک یا تر بودن غذا، این است که محصول برای شرایط واقعی گربه مناسب باشد.
در نتیجه گلوله مویی گربه نتیجه طبیعی بلع مقداری مو هنگام تمیزکردن بدن است، اما زیادشدن آن همیشه طبیعی نیست.
موهایی که گربه می‌بلعد معمولاً باید از دستگاه گوارش عبور کنند؛ اگر بخشی از آنها در معده جمع شود، ممکن است گربه توده مویی کشیده و فشرده‌ای را بالا بیاورد.
برای کاهش این مشکل، بهترین کار ترکیبی از برس‌کشیدن منظم، تأمین آب کافی، کنترل ریزش و لیسیدن بیش از حد و انتخاب غذای مناسب است.
